8 czerwca 2021

Moc epigenetyki

joanna 3
Joanna Bensz Dyrektor Zarządzająca
michael-henry-8TNbGM3iu9o-unsplash

Wywiad Joanny Bensz, CEO Longevity Center, z dr Stevem Horvathem, profesorem w obszarze genetyki i biostatystyki na UCLA, badaczem  longevity i bioinformatykiem, którego badania łączą się z epidemiologią, chorobami przewlekłymi, epigenetyką, genetyką i biologią systemów.

Wywiad został przeprowadzony dla International Institute of Longevity

Joanna Bensz: Zaczniemy od kilku podstawowych definicji: Co to jest epigenetyka? Dlaczego jest tak ważna i jaka jest korelacja między epigenetyką a procesami starzenia?

Dr Steve Horvath: Epigenetyka odnosi się do chemicznych modyfikacji cząsteczki DNA. Wiadomo, że te zmiany epigenetyczne mają kluczowe znaczenie dla rozwoju człowieka. Na przykład, gdy płód się rozwija lub gdy decyduje się czy dana komórka będzie komórką wątroby lub komórki skóry, zmiany epigenetyczne są konieczne, aby poinformować komórki o ich tożsamości i rodzaju.  Jednak badania wielu badaczy z obszaru longevity i age science wskazują, że epigenetyka odgrywa również bardzo ważną rolę w procesach starzenia. Istnieją różne rodzaje zmian epigenetycznych. Osobiście interesuję się szczególnym rodzajem zmiany epigenetycznej znanej jako metylacja DNA. Powodem, dla którego badam metylację DNA, jest to, że ma ona bardzo silny związek ze starzeniem się na przestrzeni całego życia. Odgrywa również rolę w procesach starzenia wielu tkanek i typów komórek organizmu. Metylację DNA można dokładnie zmierzyć przy wykorzystaniu odpowiednich narzędzi. Dlatego moje laboratorium koncentruje się na wykorzystaniu metylacji DNA, aby opracować sposoby pomiaru procesu starzenia, a także sposoby przewidywania długości życia lub ryzyka wystąpienia różnych chorób.

JB: Pomimo ogromnego postępu w nauce o wieku i procesach starzenia, nadal nie istnieje zestaw uzgodnionych biomarkerów, a co za tym idzie, nie ma standardowego sposobu określenia ilościowo poziomu biologicznego starzenia. Bez tego trudno jest ocenić skuteczność kuracji spowalniających starzenie i przyciągnąć więcej funduszy na innowacje związane ze spowolnieniem lub nawet odwróceniem procesu starzenia. Jak daleko jesteśmy od sukcesu w tej dziedzinie?

SH: Zgadzam się, że wciąż toczy się wiele debat na temat pomiaru starzenia się biologicznego, bo prawdopodobnie potrzebujemy kilku różnych rodzajów biomarkerów. Z jednej strony potrzebujemy biomarkerów określających stan chorobowy, czyli w zasadzie tradycyjnych pomiarów poziomu glukozy we krwi lub ciśnienia krwi w przypadku nadciśnienia tętniczego lub na przykład liczby krwinek. Ale oprócz tych tradycyjnych biomarkerów, potrzebujemy także biomarkerów molekularnych. Takich jak na przykład właśnie zegar epigenetyczny.  Patrzę w przyszłość z optymizmem – z jednej strony już mamy bardzo dobre biomarkery,  z drugiej strony w przyszłości spodziewam się jeszcze lepszych.

JB: Czy istnieje terapia, która bezpośrednio odnosi się do metylacji DNA?

SH: W tej chwili nie mamy skutecznych interwencji dla ludzi. Ale na metylację DNA wpływają czynniki związane ze stylem życia. Na przykład palenie, które jest bardzo złym nawykiem, negatywnie wpływa na poziom metylacji i zwiększa GRIM AGE (czyli wiek biologiczny liczony przy wykorzystaniu zegara epigenetycznego, który przewiduje długość życia i stan zdrowia w latach, można go używać do sprawdzania, czy potencjalne interwencje dotyczące stylu życia mogą spowolnić lub odwrócić biologiczne starzenie). Gdybyśmy jednak chcieli np. odmłodzić się  o 10 czy 20 lat, to nie mamy jeszcze takich interwencji dostępnych dla ludzi. Są interwencje, które działają na myszach, na przykład procedura generowania komórek macierzystych z dorosłych komórek. Są to tak zwane czynniki Yamanaka, które można wykorzystać do przeprogramowania komórek. Ten rodzaj interwencji znacznie skraca epigenetyczny wiek komórek. Można więc pomyśleć o zmodyfikowaniu tej procedury, aby była mniej toksyczna i być może o dostosowaniu jej do ludzi. Dziedzina, którą zajmuje się mój zespół to bardzo aktywna dziedzina badań i jestem optymistą, że w ciągu kilku lat będą interwencje dotyczące ludzi.

JB: A jaki jest Pana przepis na długie życie w dobrym zdrowiu?

SH: No cóż, po prostu robię to, co robią wszyscy – regularnie ćwiczę, rzuciłem palenie, staram się zapobiegać cukrzycy, nie jedząc zbyt wielu słodyczy – to takie nudne zalecenia dotyczące stylu życia, o których wszyscy wiedzą. Są nudne, ale są także najbardziej efektywne. Pokazało to nawet nasze badanie z wykorzystaniem zegara epigenetycznego. Kiedy więc zastosowaliśmy zegar GrimAge do badania zachowań związanych ze stylem życia, zauważyliśmy, że ludzie, którzy jedzą warzywa, starzeją się wolniej, a przynajmniej ich krew starzeje się wolniej. Podobnie jest u osób palących, które znacznie szybciej się starzeją. Osoby otyłe również szybciej się starzeją. Wszystko, co wiemy o zdrowym stylu życia, zostało potwierdzone przez zegar epigenetyczny.

Dr Steve Horvath zajmuje się aspektami rozwoju biomarkerów, ze szczególnym uwzględnieniem genomicznych biomarkerów starzenia. Opracował bardzo dokładny wielotkankowy biomarker starzenia znany jako zegar epigenetyczny. Istotne cechy zegara epigenetycznego obejmują jego wysoką dokładność i możliwość zastosowania w szerokim spektrum typów tkanek i komórek. Rozwija i stosuje metody analizy i integracji danych dotyczących ekspresji genów, metylacji DNA, mikroRNA, markerów genetycznych i złożonych danych fenotypowych.

Powrót do listy artykułów
joanna 3
Joanna Bensz Dyrektor Zarządzająca

Współzałożycielka Longevity Center. Manager z wieloletnim doświadczeniem w zarządzaniu firmami z listy Fortune 500 w Europie Środkowej. Jej pasją jest zdrowy tryb życia, rozwój osobisty a także potencjał sektora longevity w Polsce i Europie. Założycielka i Prezes International Institute of Longevity, promującego zdobycze nauki i technologii, dobrych praktyk oraz łączącego międzynarodowych ekspertów w zakresie personalizowanej profilaktyki zdrowotnej i zdrowej, witalnej długowieczności.

Czytaj także

WITAMY W LONGEVITY CENTER

Aby zwiększyć komfort korzystania z naszej witryny i zapewnić najlepsze możliwe usługi, używamy plików cookie i innych technologii do przetwarzania danych osobowych. Dowiedz się więcej o tym, jak zarządzać ustawieniami prywatności. Polityka Cookies

Approve