26 kwietnia 2022

Sekrety życia stulatków na Okinawie. Co sprawia, że wyspa jest uznawana za jedną z „Niebieskich stref”?

logo_vert@2x
Anna Stachów Edytor
Japan,Okinawa,Ishigaki,Kabira,Bay

W 2005 roku pisarz National Geographic Dan Buettner na podstawie wywiadów i obserwacji w niektórych obszarach świata, w których ludzie żyją dłużej i zdrowiej, wyszczególnił „Niebieskie Strefy”, do których należą:

  • Okinawa, Japonia
  • Sardynia, Włochy
  • Loma Linda, Kalifornia
  • Półwysep Nicoya, Kostaryka
  • Ikaria, Grecja.

Ludzie mieszkający w tych obszarach osiągają wiek 90 lat, a nawet i 100 ze stosunkowo niewielką liczbą chorób związanych z wiekiem. Mimo, że strefy znajdują się w różnych częściach Ziemi z pozornie rozbieżnym stylem życia i odżywianiem to mają pewne wspólne cechy, które mogą służyć za swego rodzaju wzór do tego, jak żyć jeszcze zdrowiej i pełniej.

Mieszkańcy „Niebieskich Stref” zazwyczaj nie palą i więcej się ruszają na umiarkowanym poziomie. W ich życiu bardzo ważne miejsce zajmują przyjaciele, rodzina oraz regularne kontakty towarzyskie. Dieta i sposób odżywiania bazuje przede wszystkim na roślinach ze stosunkowo niższym spożyciem białka, zwłaszcza tym pochodzących od zwierząt. Przyjrzymy się w takim razie jeszcze bliżej jednej z „Niebieskich Stref” – Okinawie.

Sekrety życia stulatków na Okinawie – nie tylko geny a styl życia

Długowieczność Japończyków była w kręgu zainteresowań wielu badaczy nad długością życia. Jedno z nich –  „Studia nad okinawskimi stulatkami” trwało aż 25 lat, podczas którego przeanalizowano styl życia, geny oraz dietę najstarszych ludzi na wyspie. Wyniki badania wskazały na to, że nie chodzi tylko i wyłącznie o geny same w sobie (które odgrywają pewną rolę), ale sposób życia każdego człowieka jest kluczowy dla długowieczności.

Na całym świecie średnia liczba osób powyżej 100 roku życia wynosi tylko 6,2 na 100 000. Według spisu z 2017 r. Japonia może pochwalić się najwyższym odsetkiem stulatków na świecie wynoszącym 34,85 na 100 000 mieszkańców.

Mężczyźni z Okinawy dożywają zazwyczaj 84 lat, podczas gdy kobiety średnio 90 lat, mimo że są najbiedniejszą prefekturą Japonii z najmniejszą liczbą lekarzy na mieszkańca. Co więcej, mieszkańcy wyspy mogą pochwalić się niższym ułamkiem zachorowań na tzw. choroby cywilizacyjne, które zazwyczaj doskwierają ludziom z krajów wysoko rozwiniętych, w tym choroby serca, chorobę Alzheimera. Warto zaznaczyć, że dieta na Okinawie zmieniła się znacząco w ostatnich latach, stając się bardziej zachodnia, a do 2000 r. przewaga długowieczności z Okinawy zmniejszyła się, niemniej jednak dobre dane na temat tradycyjnej diety Okinawy mogą nadal dać nam cenne wskazówki dotyczące ich sposobów na długowieczność.

Jak żywili się mieszkańcy Okinawy? Krótka historia o batatach, konbu i zielonej herbacie

Głównym sekretem mieszkańców Okinawy jest zbilansowana, urozmaicona, oparta głównie na roślinach dieta oraz aktywne spędzanie czasu. Najstarszy istniejący zapis dotyczący japońskich diet pochodzi z 1880 roku i pokazuje, że mieszkańcy Okinawy otrzymywali zdumiewające 93% kalorii ze słodkich ziemniaków. Jedli prawie 40 gramów białka dziennie, co utrzymywało się przynajmniej do 1949 roku. Posiłki składały się ze słodkich ziemniaków, zupy miso i dużej ilości warzyw na śniadanie, lunch i kolację. Słodki ziemniak z Okinawy ma kolor od czerwonego do ciemnożółtego ze względu na wysoki poziom antocyjanów. Oba są bardzo bogate w polifenole i przeciwutleniacze. Okinawa, będąc stosunkowo odizolowanym pasmem subtropikalnych wysp, ma dwa sezony wegetacyjne, które sprzyjały produkcji słodkich ziemniaków i świeżych warzyw.

Raz w miesiącu odbywały się na Okinawie różne festyny, podczas których spożywano mięso, zwłaszcza ryby i wieprzowinę. W przeszłości mięso i ryby łącznie stanowiły zaledwie 1% kalorii, a produkty mleczne i jajka były rzadkością. Była to faktycznie dieta prawie wegańska, dostarczająca tylko około 1800 kalorii dziennie. Z czasem spożycie mięsa wzrosło. Na obszarach przybrzeżnych powszechnie jadano ryby, a drugim powszechnym mięsem była wieprzowina. Zwierzęta były „na wolnym wybiegu” i zjadały resztki warzyw, a nie zboża.

Spożycie sodu w diecie Okinawy jest wysokie, co jest charakterystyczne dla całej kuchni japońskiej. Wynika to z powszechnego stosowania sosu sojowego, miso, solonej ryby i marynowanych warzyw. Jednym z istotnych aspektów kuchni Okinawy jest również wysokie spożycie konbu z wodorostów. Choć są powszechnie używane w kuchni japońskiej do przyprawiania zup, to jednak mieszkańcy Okinawy jedzą duże ilości wodorostów na surowo. Konbu, uprawiany w wodzie morskiej, jest bogaty w błonnik, minerały i tłuszcze omega 3 EPA i DHA.

Najpopularniejszym napojem na Okinawie jest zielona herbata i kohencha, czyli herbata półfermentowana. Ta pierwsza często pachnie kwiatami jaśminu i kurkumą, którą nazywa się shan-pien – w wolnym tłumaczeniu „herbata z odrobiną zapachu”. Przeciętny Okinawan wypija jej co najmniej 2 filiżanki dziennie.

„Hari Hachi Bu” – jedz powoli dopóki nie przestaniesz być głodny i jedz dobrze

Mieszkańcy Okinawy tradycyjnie wyznają zasadę „Hari Hachi Bu”, która oznacza to, że celowo przestają jeść, gdy są najedzeni w 80%. Daje to podobny efekt jak lekka redukcja kalorii w dobrze zbilansowanej diecie. Jedzą dopóki nie przestaną być głodni i ćwiczą przez to nawyk, który obecnie nazywa się „jedzeniem uważnym”. Pamiętają, że kiedy jedzą, to musi być to smaczne i dobre. Starają się nigdy nie jeść „bezmyślnie”, co odnosi się nie tylko do składników posiłków, ale również kultury jedzenia. Nie spożywają pokarmów przed telewizorem i komputerem a koncentrują się na tym, co w danej chwili robią i cieszą się tym. Kolejną ważną wskazówką dla Hari Hachi Bu jest powolne spożywanie posiłków, gdyż zarejestrowanie sygnałów sytości w naszych żołądkach zajmuje trochę czasu. Jeśli jemy do syta, łatwo jest przesadzić.

Z wiekiem zaleta długowieczności Okinawanów niestety zaczęła zanikać. Po II wojnie światowej batata zaczęto zastępować białym pieczywem i białym ryżem. Młodsi mieszkańcy Okinawy jedzą teraz więcej fast foodów w stylu amerykańskim niż kiedykolwiek, a wielu z nich ma nadwagę. Wzrosło spożycie mięsa, a spadło spożycie zielonych i żółtych warzyw. W rzeczywistości wskaźnik otyłości w prefekturze stał się tu wyższy, jak i w całej Japonii.

Powrót do listy artykułów
logo_vert@2x
Anna Stachów Edytor

Czytaj także

WITAMY W LONGEVITY CENTER

Aby zwiększyć komfort korzystania z naszej witryny i zapewnić najlepsze możliwe usługi, używamy plików cookie i innych technologii do przetwarzania danych osobowych. Dowiedz się więcej o tym, jak zarządzać ustawieniami prywatności. Polityka Cookies

Approve